Ścieżka dydaktyczna "Skrajem Puszczy"

Wegbeschreibung

Ścieżka dydaktyczna „Skrajem Puszczy” to niezwykle urokliwa, licząca 3,1 km trasa o charakterze pętli, która wiedzie przez malownicze pogranicze lasu i terenów otwartych. Całkowity brak przewyższenia (0 m) czyni ją idealną propozycją dla rodzin z dziećmi, seniorów oraz początkujących turystów pieszych. Szlak oznaczony jest w terenie zielonym symbolem liścia dębu, a jego stopień trudności określam jako średni głównie ze względu na nierówności podłoża – miejscami przebiega po korzeniach drzew i leśnych duktach, które po deszczu mogą być śliskie. Wędrówka zajmuje przeciętnie od 1 do 1,5 godziny, co pozwala na spokojne poznawanie przyrody i odpoczynek na licznych punktach widokowych.

Trasa rozpoczyna się przy leśnym parkingu w pobliżu wsi Stare Polichno, skąd kierujemy się na południowy wschód. Już po kilkudziesięciu metrach wkraczamy w głąb Puszczy Noteckiej – jednego z największych kompleksów leśnych w Polsce. Ścieżka prowadzi wzdłuż starego wału przeciwpowodziowego, który niegdyś chronił okoliczne łąki przed wylewami Warty. Po lewej stronie rozciągają się rozległe, podmokłe łąki, na których wiosną zakwitają kaczeńce i storczyki, a po prawej wznosi się gęsty, mieszany las dębowo-sosnowy. To właśnie to kontrastowe przejście między otwartą przestrzenią a cienistym lasem stanowi o wyjątkowości szlaku.

W pierwszej części trasy napotykamy tablicę informacyjną nr 1, opisującą historię gospodarki leśnej w Puszczy Noteckiej. Dowiemy się z niej, że lasy te były eksploatowane już w średniowieczu, a drewno spławiano Wartą do Gdańska. Dalej szlak skręca w prawo, wchodząc w głąb boru sosnowego, gdzie powietrze wypełnia intensywny zapach żywicy. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na stare, okazałe sosny – niektóre z nich mają ponad 150 lat i osiągają wysokość 30 metrów. Pod nogami często przebiegają jaszczurki zwinki, a w koronach drzew słychać kumkanie żab moczarowych z pobliskich oczek wodnych.

Po około 1 km docieramy do polany śródleśnej, na której znajduje się wiata turystyczna z ławami i stołem. To doskonałe miejsce na krótki postój i posiłek. Z polany rozpościera się widok na torfowisko przejściowe – unikatowy ekosystem, w którym rosną rosiczki okrągłolistne, żurawina błotna oraz wełnianka pochwowata. W sezonie letnim można tu zaobserwować liczne gatunki ważek, m.in. szablaka żółtego i łątkę dzieweczkę. Tablica nr 2 przybliża proces powstawania torfu i rolę mchów torfowców w magazynowaniu wody.

Dalsza część ścieżki wiedzie wzdłuż kanału Melioracyjnego, który został wykopany w XIX wieku w celu osuszenia łąk. Dziś stanowi on ostoję dla bobrów, których ślady w postaci zgryzionych drzew i tam widoczne są w wielu miejscach. Szlak przecina drewniany mostek, skąd można podziwiać spokojny nurt wody i rosnące nad brzegiem olchy czarne. W tym odcinku warto zachować ciszę – często spotyka się tu sarny i dziki, które przychodzą do wodopoju. Tablica nr 3 informuje o znaczeniu małej retencji wodnej w lesie.

Po minięciu kanału trasa ponownie zagłębia się w las, tym razem w grąd subkontynentalny – żyzny las liściasty z dominacją dębu szypułkowego, lipy drobnolistnej i grabu pospolitego. W runie leśnym królują wiosną kokorycze, zawilce gajowe i przylaszczki pospolite, tworząc barwny dywan. W cieniu starych drzew można natknąć się na pomnik przyrody – dąb o obwodzie ponad 4 metrów, którego wiek szacuje się na 400 lat. To doskonały moment na zrobienie pamiątkowego zdjęcia i refleksję nad potęgą natury.

Ostatnie 500 metrów szlaku prowadzi skrajem łęgu jesionowo-olszowego, gdzie gleba jest stale wilgotna. Rosną tu potężne jesiony wyniosłe i olchy czarne, a wśród paproci i mchów kryją się stanowiska czarnej porzeczki oraz kaliny koralowej. Tuż przed powrotem na parking mijamy tablicę nr 4, która podsumowuje różnorodność biologiczną Puszczy Noteckiej – żyje tu ponad 150 gatunków ptaków, 40 gatunków ssaków i 20 gatunków płazów. Szlak kończy się w tym samym punkcie, co rozpoczęliśmy wędrówkę, co ułatwia logistykę.

Porady dla turystów: Trasę najlepiej pokonywać od wiosny do jesieni, unikając pory deszczowej ze względu na błoto na leśnych odcinkach. Konieczne jest obuwie trekkingowe z dobrą przyczepnością oraz długie spodnie chroniące przed kleszczami i pokrzywami. Warto zabrać lornetkę do obserwacji ptaków oraz aparat fotograficzny. Na szlaku nie ma punktów gastronomicznych, dlatego należy zaopatrzyć się w wodę i prowiant. Ścieżka jest przyjazna psom, ale należy prowadzić je na smyczy ze względu na dziką zwierzynę. Dla rodzin z dziećmi polecam wydrukowanie karty zadań przyrodniczych dostępnej na stronie nadleśnictwa – to świetny sposób na aktywne poznawanie przyrody. Pamiętajmy o zasadzie „nic nie zabieram, nic nie zostawiam” – chrońmy to unikatowe dziedzictwo dla przyszłych pokoleń.