Przełęcz Lubawska – Okrzeszyn granica

description route

Wyruszając z Przełęczy Lubawskiej (ok. 520 m n.p.m.), wkraczamy na jeden z najbardziej malowniczych, a zarazem wymagających odcinków Głównego Szlaku Sudeckiego. Trasa prowadzi wzdłuż granicy polsko-czeskiej, oferując niezwykłe widoki na Góry Stołowe, Broumovské stěny oraz Kotlinę Krzeszowską. Początkowy fragment wiedzie łagodnie w dół, wśród bukowych lasów, które jesienią mienią się złotem i czerwienią. To idealny moment, aby dostrzec ślady dawnej działalności człowieka – kamienne mury opuszczonych gospodarstw oraz pozostałości po pruskich fortyfikacjach z XIX wieku. Szlak jest oznaczony kolorem czerwonym i wymaga dobrej kondycji, gdyż mimo niewielkiego przewyższenia (0 m w skali całej trasy) czeka nas wiele podejść i zejść o charakterze falistym.

Po około 2 km marszu docieramy do pierwszego charakterystycznego punktu – Źródła Maryjnego, które od wieków słynie z krystalicznie czystej wody. Legenda głosi, że woda ta ma właściwości uzdrawiające, a w XIX wieku przybywali tu pielgrzymi z całego Śląska. Obok źródła znajduje się drewniana kapliczka z 1875 roku, która jest jednym z nielicznych zachowanych przykładów ludowej architektury sakralnej regionu. To doskonałe miejsce na krótki odpoczynek i uzupełnienie zapasów wody – pamiętajmy jednak, aby zabrać ze sobą filtr lub tabletki do uzdatniania, gdyż woda wymaga przegotowania.

Kontynuując wędrówkę, wchodzimy w obszar Rezerwatu Przyrody „Broumovské stěny” (po stronie czeskiej), który słynie z unikalnych form skalnych. Po około 4 km napotykamy na Skalne Miasto – labirynt wąwozów, iglic i wież z piaskowca, które powstały w wyniku erozji wietrznej i wodnej. To miejsce jest szczególnie niebezpieczne po deszczu, gdyż skały stają się śliskie, a w wąwozach tworzą się kałuże. Warto zaopatrzyć się w kijki trekkingowe i buty z głębokim bieżnikiem. Na tym odcinku szlak prowadzi wzdłuż granicznego potoku, który miejscami tworzy malownicze kaskady.

Po 6 km marszu osiągamy Przełęcz pod Głazem (ok. 580 m n.p.m.), skąd roztacza się panorama na czeską wieś Otovice oraz polski Okrzeszyn. To jeden z najpiękniejszych punktów widokowych na całej trasie. Przy dobrej pogodzie można dostrzec nawet Śnieżkę w Karkonoszach. Na przełęczy znajduje się kamienny obelisk upamiętniający spotkanie trzech cesarzy w 1813 roku – to pamiątka po kongresie wiedeńskim. Warto zrobić tu dłuższy postój, by nacieszyć się widokiem i zrobić pamiątkowe zdjęcia.

Kolejne 3 km to najbardziej wymagający fragment trasy – Zbocze Lisiej Góry. Szlak prowadzi stromym podejściem przez las mieszany, gdzie dominują świerki i buki. Na tym odcinku napotkamy liczne wykroty i powalone drzewa, które są efektem wichur z lat 2017-2020. To doskonały przykład naturalnej sukcesji leśnej – martwe drewno stanowi siedlisko dla grzybów, mchów i chrząszczy. Uważajmy na korzenie wystające z ziemi, które mogą być przyczyną potknięcia. Warto poruszać się wolnym, równomiernym tempem, robiąc częste przerwy na nawodnienie.

Po 10 km docieramy do Starego Cmentarza Ewangelickiego w Okrzeszynie, który jest jednym z największych tego typu obiektów w Sudetach. Nekropolia została założona w XVIII wieku i obecnie jest częściowo zarośnięta, ale zachowały się tu nagrobki z piaskowca z inskrypcjami w języku niemieckim. To miejsce emanuje wyjątkowym klimatem – cisza przerywana jedynie śpiewem ptaków i szumem wiatru w koronach drzew. Warto poświęcić chwilę na refleksję i zadumę nad historią regionu, który przez wieki był miejscem współistnienia wielu kultur.

Ostatnie 4 km to łagodne zejście w kierunku granicy w Okrzeszynie. Szlak wiedzie wzdłuż Potoku Okrzeszynieckiego, który miejscami tworzy rozlewiska – idealne miejsce do obserwacji płazów, takich jak traszki górskie i salamandry plamiste. Na tym odcinku napotkamy także pozostałości po dawnym młynie wodnym, który funkcjonował do 1945 roku. To doskonały przykład dziedzictwa przemysłowego Sudetów. Warto zwrócić uwagę na fragmenty kamiennych kół młyńskich i betonowych fundamentów, które porośnięte są mchem i paprociami.

Trasa kończy się na Przejściu Granicznym Okrzeszyn (ok. 510 m n.p.m.), gdzie znajduje się parking, wiata turystyczna oraz tablica informacyjna z mapą okolicy. Dla zmotoryzowanych turystów dostępne jest miejsce do pozostawienia samochodu. Przed wyruszeniem w drogę powrotną warto skorzystać z pobliskiego schroniska „Pod Skałą”, które serwuje tradycyjne dania kuchni czeskiej i polskiej. Pamiętajmy, że szlak jest dostępny przez cały rok, ale zimą wymaga raków i kijków ze względu na oblodzenia. Nie zapomnijmy o zabraniu mapy (np. Góry Stołowe 1:25 000) oraz powerbanku – zasięg telefonii komórkowej jest ograniczony w wielu miejscach. To wycieczka idealna dla doświadczonych piechurów, którzy cenią sobie kontakt z dziką przyrodą i historią.