Morskie Oko

Opis trasy

<p>Morskie Oko to drugie pod względem powierzchni jezioro w Tatrach, położone w Dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów na wysokości 1395 metrów nad poziomem morza. Jest to jezioro pochodzenia polodowcowego o charakterze karowo-morenowym, które wypełnia wydrążoną przez lodowce misę skalną zamkniętą od północy wałem moreny czołowej. Jezioro ma powierzchnię prawie 35 hektarów, długość 862 metry, szerokość 568 metrów, a w najgłębszym miejscu osiąga ponad 50 metrów głębokości. Owalny kształt jeziora zakłócają nieco stożki usypiskowe u wylotu większych żlebów, w tym charakterystyczny Półwysep Miłości przy Szerokim Żlebie. Od strony południowej pod ścianami Mięguszowieckich Szczytów i Cubryny piętrzą się masywne stożki piargowe porośnięte kosodrzewiną, nazywane łącznie Wielkim Piargiem. Woda ma charakterystyczną zieloną barwę i przejrzystość sięgającą od 11 do 14 metrów. Występują w niej wyraźnie oddzielone warstwy termiczne. Górna warstwa mieszana przez falowanie ma temperaturę około 12 stopni Celsjusza latem, natomiast poniżej 20 metrów głębokości temperatura pozostaje stała na poziomie około 4 stopni przez cały rok. Jezioro zamarza zazwyczaj w listopadzie i taje w maju, choć w ostatnich dekadach obserwuje się skracanie okresu zalodzenia oraz zmniejszanie grubości pokrywy lodowej. Nazwa Morskie Oko jest tłumaczeniem z języka niemieckiego. Wcześniej górale nazywali je Białym Stawem, a także Rybim Jeziorem lub Rybim Stawem, gdyż należy do nielicznych zarybionych w sposób naturalny jezior tatrzańskich. Zasilane jest dwoma stałymi potokami, Czarnostawiańskim Potokiem spływającym kaskadami Czarnostawiańskiej Siklawy oraz Mnichowym Potokiem tworzącym Dwoistą Siklawę. Ze stawu wypływa Rybi Potok, rozlewający się w początkowym odcinku w kilka Rybich Stawków. Na morenie zamykającej jezioro od północy stoi schronisko należące do najstarszych i najpiękniejszych w Tatrach, położone na wysokości 1405 metrów. Nazwane zostało imieniem Stanisława Staszica, który w roku 1805 badał jezioro. Schronisko stanowi punkt wyjściowy do wycieczek na Rysy, Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem i Szpiglasową Przełęcz. Ponad Morskim Okiem wznoszą się potężne szczyty. Od wschodu Żabi Szczyt Niżni, Żabi Mnich, Żabia Lalka i Niżnie Rysy. Od południa górują Rysy, najwyższy szczyt Polski osiągający 2499 metrów, Żabi Koń, Żabia Turnia Mięguszowiecka, Mięguszowiecki Szczyt Czarny, Mięguszowiecki Szczyt Pośredni, Mięguszowiecki Szczyt, Cubryna oraz charakterystyczny smukły Mnich. Od zachodu zamykają widok Szpiglasowy Wierch, Miedziane i Opalony Wierch. Wokół jeziora rośnie kosodrzewina z okazałymi limbami. Nad brzegami występuje wiele rzadkich w Polsce gatunków roślin, między innymi podejźrzon rutolistny, wełnianeczka alpejska, turzyca Lachenala, tojad kosmaty, bylica skalna, jastrzębiec włosisty i zimoziół północny. W wodach jeziora żyją liczne glony wchodzące w skład fitoplanktonu, w tym bruzdnice, złotowiciowce, zielenice i okrzemki, które stanowią podstawę bytu zooplanktonu złożonego z drobnych skorupiaków, oczlików i rozwielitków. Morskie Oko jest jednym z nielicznych jezior tatrzańskich, w którym występują w naturalny sposób pstrągi. W przeszłości docierał tu również lipień i dwuśrodowiskowa forma pstrąga zwana trocią wędrowną. Prawdopodobnie żyje lub żył tu także głowacz pręgopłetwy, gdyż w 1881 roku odłowiono trzy osobniki tego gatunku. Pierwsze wzmianki o Morskim Oku pochodzą z 1575 roku. W 1637 roku król Władysław IV nadał prawo użytkowania pastwisk przy jeziorze Władysławowi Nowobilskiemu. Własnością prywatną stało się w 1824 roku, gdy dobra zakopiańskie wraz z Doliną Rybiego Potoku zakupił od władz austriackich Emanuel Homolacs, a później Władysław Zamoyski. Od 1933 roku jezioro jest własnością państwa polskiego. Na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku teren wokół jeziora był przedmiotem długoletniego sporu między Galicją a Węgrami. Książę Christian Hohenlohe uzurpował sobie prawo do terenów zachodnich stoków Żabiego i okolicy Morskiego Oka, opierając się na niedokładnych dokumentach i sfałszowanych mapach. Spór zakończył się wyrokiem sądu polubownego w Grazu w 1902 roku, który przyznał Galicji prawa do spornego terytorium. Interesy Galicji i hrabiego Zamoyskiego reprezentował Oswald Balzer. Dla turystyki Morskie Oko zostało odkryte już na początku dziewiętnastego wieku. Pierwsze schronisko zbudowane w 1836 roku spłonęło w 1865 roku. Kolejne z 1874 roku również spłonęło w 1898 roku. W 1902 roku została ukończona droga z Zakopanego nazwana Drogą Oswalda Balzera. Z Morskim Okiem wiąże się wiele góralskich podań i legend. Według jednej z nich nazwa jeziora wzięła się stąd, że ma ono podziemne połączenie z Adriatykiem. Dowodem na to było rzekomo wyłowienie z jego wód butelki czy szkatułki z kosztownościami, które razem ze statkiem poszły na dno morza. Urok Morskiego Oka inspirował twórczość wielu artystów, zarówno malarzy jak Walery Eljasz-Radzikowski, Leon Wyczółkowski czy Stanisław Gałek, jak i poetów takich jak Teofil Lenartowicz, Bogusz Stęczyński, Wincenty Pol, Adam Asnyk, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Franciszek Nowicki i Jan Kasprowicz oraz kompozytora Zygmunta Noskowskiego. W 2014 roku Morskie Oko zostało uznane przez The Wall Street Journal za jedno z pięciu najpiękniejszych jezior świata, obok jeziora Powell w Stanach Zjednoczonych, jeziora Nakuru w Kenii, jeziora Saimaa w Finlandii oraz jeziora Czterech Kantonów w Lucernie w Szwajcarii. Zdiecie z Wikipedi</p>