NS manželů Scheybalových 2. část

Opis trasy

Szlak imienia małżonków Scheybalowych, część druga, to niezwykle urokliwa trasa piesza o długości 8,45 km, która w całości prowadzi przez tereny pozbawione znaczących przewyższeń, co czyni ją dostępną dla szerokiego grona turystów. Mimo braku różnic wysokości, wędrówka ta oferuje niezwykle bogaty wachlarz wrażeń – od malowniczych polan, przez gęste lasy, aż po zabytki architektury ludowej. Szlak został nazwany na cześć wybitnych znawców kultury materialnej i sztuki ludowej – Vlasty i Josefa Scheybalowych, którzy przez lata dokumentowali i popularyzowali dziedzictwo regionu. Trasa ma charakter spacerowo-trekkingowy, a jej stopień trudności określam jako średni, głównie ze względu na długość i potencjalnie błotniste odcinki po opadach deszczu. To idealna propozycja na spokojny, całodzienny wypad dla rodzin z dziećmi, początkujących piechurów oraz wszystkich, którzy pragną oderwać się od zgiełku miasta i zanurzyć w sielskim krajobrazie.

Wędrówkę rozpoczynamy w malowniczej wsi, która stanowi bazę wypadową dla wielu lokalnych wycieczek. Już od pierwszych kroków czuć tu atmosferę dawnych lat – mijamy zabudowania o tradycyjnej architekturze, często z zachowanymi detalami snycerskimi, które tak fascynowały Scheybalowych. Szlak wiedzie nas na północny zachód, początkowo wzdłuż polnej drogi, która stopniowo przechodzi w leśny dukt. Po około 30 minutach marszu docieramy do pierwszego charakterystycznego punktu – starego kamiennego krzyża przydrożnego, datowanego na koniec XIX wieku. To doskonałe miejsce na krótki postój i refleksję nad historią tych ziem. Wokół krzyża rozpościera się widok na rozległe łąki, które wiosną pokrywają się kobiercami kwitnących mniszków i jaskrów, tworząc niezwykle malowniczy pejzaż.

Kolejny odcinek trasy prowadzi przez las mieszany, w którym dominują dęby, buki i sosny. To właśnie tutaj najbardziej odczuwalna jest dzikość i naturalność tego miejsca. Szlak wije się wśród starych drzew, a w powietrzu unosi się zapach wilgotnej ziemi i igliwia. Warto zwrócić uwagę na bogactwo runa leśnego – w sezonie można tu spotkać borówki czarne, jeżyny, a także liczne gatunki grzybów, takie jak podgrzybki czy maślaki. Dla miłośników przyrody to prawdziwy raj. Po około 2 kilometrach natrafiamy na niewielki, kamienny mostek przerzucony nad strumieniem o krystalicznie czystej wodzie. To idealne miejsce na dłuższy odpoczynek – szum wody i śpiew ptaków tworzą niepowtarzalną, relaksującą atmosferę. Pamiętajmy, aby zabrać ze sobą lornetkę – w koronach drzew często można dostrzec dzięcioły, sójki, a nawet rzadziej spotykane gatunki, jak muchołówka mała.

Po opuszczeniu mostku szlak wyprowadza nas na otwartą przestrzeń – rozległą polanę, która w przeszłości służyła jako pastwisko. Dziś jest to miejsce spotkań lokalnej społeczności, a także punkt widokowy na okoliczne wzgórza. Z polany roztacza się panorama na odległe pasma górskie, które w pogodne dni rysują się wyraźnie na horyzoncie. To właśnie tutaj, według przekazów, małżonkowie Scheybalowie często zatrzymywali się, by szkicować krajobrazy i dokumentować życie codzienne mieszkańców. W centralnej części polany stoi drewniana wiata, która zapewnia schronienie przed słońcem lub deszczem. Znajduje się tu również tablica informacyjna z mapą i opisem szlaku, co ułatwia orientację w terenie. Zachęcam do zrobienia sobie tutaj dłuższej przerwy na posiłek – widoki są tego warte.

Z polany szlak kieruje się na wschód, wchodząc ponownie w las, tym razem o charakterze bardziej wilgotnym. Spotkamy tu liczne oczka wodne i mokradła, które są siedliskiem płazów i owadów wodnych. To szczególnie interesujący odcinek dla miłośników biologii – można tu zaobserwować żaby trawne, traszki zwyczajne, a także ważki o metalicznym połysku. Szlak jest tu nieco węższy i bardziej kręty, a podłoże miejscami bywa grząskie, dlatego warto założyć buty z dobrą przyczepnością. Po około 1,5 km docieramy do kolejnego punktu charakterystycznego – starego młyna wodnego, który niestety jest już tylko malowniczą ruiną. Mimo to, miejsce to emanuje historią i tajemniczością. Zachowały się fragmenty kamiennych murów i drewnianego koła, które niegdyś napędzało mechanizmy młyna. To doskonały obiekt do fotografii i chwili zadumy nad przemijaniem.

Opuszczając ruiny młyna, szlak prowadzi nas przez łąki pełne dzikich kwiatów i ziół. Latem unosi się tu intensywny zapach tymianku, macierzanki i mięty polnej. To również doskonałe miejsce do obserwacji motyli – można tu spotkać m.in. pazia królowej, rusałkę pawika czy cytrynka. Wędrując tą częścią trasy, warto zwrócić uwagę na przydrożne kapliczki i krzyże, które są świadectwem głębokiej religijności dawnych mieszkańców. Każda z tych małych budowli ma swoją historię, często związaną z lokalnymi legendami. Jeden z krzyży, pochodzący z 1875 roku, upamiętnia ofiary epidemii cholery, która nawiedziła te tereny. To poruszający akcent, który skłania do refleksji nad kruchością ludzkiego życia.

Ostatnie kilometry szlaku wiodą przez tereny bardziej zurbanizowane, ale wciąż zachowujące wiejski charakter. Przechodzimy obok starych gospodarstw z charakterystycznymi, krytymi strzechą dachami i drewnianymi gankami. W wielu z nich wciąż mieszkają ludzie, ale część stoi opuszczona, popadając w ruinę. To właśnie te budynki były przedmiotem szczególnego zainteresowania małżonków Scheybalowych, którzy dokumentowali ich architekturę i zdobienia. Szlak kończy się w centrum wsi, w pobliżu niewielkiego kościółka z XVIII wieku. To doskonały moment, by uzupełnić zapasy wody i odpocząć przed powrotem. Kościółek, z barokowym ołtarzem i polichromiami, jest często otwarty dla zwiedzających, co stanowi dodatkową atrakcję na zakończenie wędrówki.

Podsumowując, druga część szlaku imienia małżonków Scheybalowych to trasa, która łączy w sobie walory przyrodnicze, historyczne i kulturowe. Mimo braku przewyższeń, oferuje niezwykle różnorodne doświadczenia – od leśnych ostępów, przez otwarte polany, aż po zabytki architektury. Jest to szlak o średnim stopniu trudności, idealny na kilkugodzinną wycieczkę pieszą. Dla turystów mam kilka porad: zabierzcie ze sobą wodę w ilości co najmniej 1,5 litra na osobę, wygodne buty trekkingowe z dobrą podeszwą (nawet na płaskim terenie mogą wystąpić błotniste odcinki), kurtkę przeciwdeszczową (nawet przy dobrej prognozie) oraz prowiant na cały dzień. Warto też zaopatrzyć się w mapę lub aplikację offline, ponieważ w niektórych miejscach zasięg telefonii komórkowej bywa ograniczony. Polecam również zabrać aparat fotograficzny – widoki i detale architektoniczne są warte uwiecznienia. Szlak jest doskonale oznakowany, ale zawsze warto mieć nawigację jako wsparcie. Życzę niezapomnianych wrażeń i udanej wędrówki śladami dwojga niezwykłych ludzi, którzy poświęcili życie dokumentowaniu piękna tego regionu.