Gniezno – Strzyżewo Kościelne

Opis trasy

Szlak Gniezno – Strzyżewo Kościelne to propozycja dla tych, którzy pragną połączyć aktywność fizyczną z odkrywaniem historycznych i przyrodniczych skarbów Wielkopolski. Trasa o długości 10,2 km i zerowym przewyższeniu jest idealna dla rodzin z dziećmi, początkujących turystów oraz wszystkich, którzy szukają spokojnego, płaskiego spaceru w otoczeniu malowniczych krajobrazów. Szlak wiedzie przez tereny o niezwykle bogatej historii, związanej z początkami państwa polskiego, oraz przez urokliwe wsie i pola, które są ostoją lokalnej fauny i flory. To doskonała okazja, by na własne oczy zobaczyć, jak wyglądała codzienność w dawnych wiekach i jak dziś harmonijnie współistnieje tu natura z kulturą.

Stopień trudności tego szlaku określam jako średni, głównie ze względu na jego długość, a nie na ukształtowanie terenu. Brak przewyższeń sprawia, że trasa jest dostępna dla osób o różnym poziomie kondycji, jednak 10-kilometrowy dystans wymaga dobrego przygotowania i odpowiedniego zaopatrzenia w wodę oraz przekąski. Szlak prowadzi głównie drogami gruntowymi i leśnymi duktami, które po deszczach mogą być błotniste, dlatego zalecam solidne, nieprzemakalne obuwie trekkingowe. Mimo że nie ma tu stromych podejść, monotonia płaskiego terenu może być wyzwaniem dla mniej doświadczonych wędrowców – warto więc robić regularne przerwy na odpoczynek i podziwianie widoków.

Początek trasy znajduje się w samym sercu Gniezna, przy Katedrze Gnieźnieńskiej – jednym z najważniejszych zabytków Polski. To właśnie tutaj koronowano pierwszych królów, a w podziemiach katedry znajduje się słynne Drzwi Gnieźnieńskie, przedstawiające żywot św. Wojciecha. Opuszczając miasto, kierujemy się na północny wschód, w stronę malowniczej doliny rzeki Wełny. Po około 2 km mijamy stary, drewniany most na Wełnie, który jest ulubionym miejscem fotografów o wschodzie słońca. Warto się tu zatrzymać, by posłuchać szumu wody i zaobserwować ptactwo wodne – kaczki krzyżówki, łabędzie nieme, a czasem nawet czaple siwe.

Dalsza część szlaku wiedzie przez obszar chronionego krajobrazu „Dolina Wełny”. To prawdziwy raj dla miłośników przyrody – rozległe łąki pełne dzikich kwiatów (m.in. storczyków, kosaćców i niezapominajek) przeplatają się z łęgami olchowymi i wierzbami. W powietrzu unosi się zapach wilgotnej ziemi i ziół, a ciszę przerywa jedynie śpiew skowronków i klekot bocianów, które gniazdują na pobliskich słupach energetycznych. Warto zabrać lornetkę, by podglądać sarny i zające, które często wychodzą na polany o poranku. Przy odrobinie szczęścia można też natknąć się na bobry, które budują tamy na Wełnie – ich ślady są widoczne w postaci podgryzionych drzew.

Po około 6 km docieramy do wsi Dębowiec, gdzie znajduje się zabytkowy, drewniany kościół pw. św. Marcina z XVIII wieku. To idealne miejsce na dłuższy postój – przy kościele rozpościera się urokliwy, stary cmentarz z nagrobkami krytymi bluszczem, a w cieniu lip można odpocząć na ławkach. W sezonie letnim często odbywają się tu koncerty muzyki kameralnej, które dodają magicznego klimatu. Z Dębowca szlak prowadzi przez pola uprawne, gdzie w zależności od pory roku podziwiać można złociste łany zbóż, kwitnący rzepak lub szeleszczącą kukurydzę. To właśnie tutaj, na otwartej przestrzeni, najlepiej widać rozległe panoramy Wielkopolski – krajobraz pagórkowaty, ale łagodny, usiany zagajnikami i małymi stawami.

Ostatnie kilometry to spacer przez las mieszany, w którym dominują dęby, sosny i brzozy. Ścieżka jest tu miękka, wyłożona igliwiem i mchem, co działa kojąco na stopy po długim marszu. W runie leśnym można znaleźć borówki, jeżyny i grzyby (szczególnie podgrzybki i maślaki), ale pamiętajmy, by zbierać je tylko do własnych celów, z poszanowaniem przyrody. W lesie często spotyka się wiewiórki rude i dzięcioły duże, których stukot słychać z daleka. Gdy las się przerzedza, ukazuje się cel wędrówki – wieś Strzyżewo Kościelne, z charakterystyczną sylwetką neogotyckiego kościoła pw. św. Katarzyny, wzniesionego w XIX wieku.

Strzyżewo Kościelne to urokliwa miejscowość z bogatą historią, której początki sięgają średniowiecza. Warto obejść kościół dookoła, by zobaczyć stare nagrobki i kapliczkę z figurą Matki Boskiej. We wsi znajduje się też kilka zabytkowych domów z muru pruskiego, które są świadectwem dawnego budownictwa. Dla zmęczonych wędrowców przygotowano wiatę turystyczną z ławami i stołami, idealną na piknik. Przed powrotem do Gniezna (np. autobusem lub taksówką) polecam odwiedzić lokalny sklepik, gdzie można kupić miód pitny i sery kozie od okolicznych rolników – to doskonała pamiątka z tej wyjątkowej wycieczki.

Porady praktyczne dla turystów: szlak najlepiej pokonywać wczesnym rankiem lub późnym popołudniem, by uniknąć upałów i cieszyć się najlepszym światłem do fotografii. Koniecznie zabierzcie ze sobą minimum 1,5 litra wody na osobę, nakrycie głowy i krem z filtrem – na otwartych polach słońce daje się we znaki. W sezonie wiosenno-letnim obowiązkowa jest też repelent przeciw komarom i kleszczom, które licznie występują w wilgotnych dolinach. Mapę offline warto pobrać wcześniej, bo w niektórych odcinkach zasięg komórkowy bywa słaby. Szlak jest oznakowany żółtymi znakami, ale na rozstajach dróg bywają one niewyraźne – pomocny będzie kompas lub aplikacja z GPS. Pamiętajcie o zasadzie „nie zostawiaj śladu” – wszystkie śmieci zabieramy ze sobą, by zachować to piękne miejsce dla przyszłych pokoleń.