Zawoja Składy - Markowe Szczawiny

Opis trasy

Wyruszając z Zawoi Składy, wkraczamy na jeden z najbardziej malowniczych i charakterystycznych szlaków w polskich Beskidach. To trasa, która od lat przyciąga zarówno początkujących adeptów górskich wędrówek, jak i doświadczonych turystów pragnących nacieszyć się dziką przyrodą. Start znajduje się na wysokości około 700 m n.p.m., a sam szlak wiedzie przez tereny Parku Krajobrazowego Beskidu Żywieckiego, oferując niezwykłe bogactwo flory i fauny. Już od pierwszych kroków czuć specyficzny mikroklimat tego regionu – wilgotne powietrze, zapach lasu i szum pobliskiego potoku. To idealna propozycja na jednodniową wycieczkę, która łączy w sobie elementy rekreacji, edukacji przyrodniczej i aktywnego wypoczynku.

Trasa o długości 7,40 km i zerowym przewyższeniu może wydawać się łatwa, ale w rzeczywistości jest to szlak o średnim stopniu trudności. Dlaczego? Ponieważ prowadzi przez zróżnicowany teren – od szerokich, leśnych dróg, przez wąskie ścieżki, aż po strome podejścia i zejścia. Mimo że różnica wysokości między punktem startowym a docelowym jest minimalna, to sama droga pełna jest naturalnych przeszkód, takich jak korzenie, kamienie czy błoto po deszczu. Dlatego też polecam solidne, wodoodporne buty trekkingowe oraz kijki, które znacząco ułatwią pokonanie najbardziej wymagających odcinków. To nie jest spacer po parku – to prawdziwa górska przygoda!

Szlak wiedzie początkowo przez uroczysko leśne, gdzie dominują buki, jodły i świerki. W miarę postępu wędrówki las staje się coraz bardziej pierwotny, a drzewa przybierają imponujące rozmiary. To właśnie tutaj, w cieniu starych jodeł, można spotkać rzadkie gatunki ptaków, takie jak dzięcioł trójpalczasty czy sójka. W runie leśnym królują paprocie, mchy i borówki, a wiosną i latem – krokusy, zawilce i storczyki. Dla miłośników botaniki to prawdziwy raj – każdy zakręt szlaku odsłania nowe, fascynujące okazy flory. Pamiętajcie o zachowaniu ciszy – to klucz do obserwacji dzikiej zwierzyny, takiej jak sarny, jelenie czy dziki.

Po około 2 km wędrówki docieramy do polany Markowe Szczawiny – jednego z najpiękniejszych punktów widokowych w okolicy. To tutaj, na wysokości około 800 m n.p.m., rozpościera się panorama na Pasmo Policy oraz Babia Górę. Polana jest idealnym miejscem na krótki odpoczynek – znajduje się tu wiata, ławki i źródło wody pitnej. W sezonie letnim można spotkać baców, którzy wypasają owce i oferują świeże oscypki. To także punkt, w którym szlak krzyżuje się z innymi trasami, co czyni go ważnym węzłem komunikacyjnym w regionie. Zachęcam do zrobienia tutaj dłuższej przerwy – widoki są absolutnie niezapomniane.

Dalsza część trasy prowadzi przez rezerwat przyrody, który chroni unikatowe zbiorowiska leśne oraz rzadkie gatunki roślin, takie jak tojad mocny czy lilia złotogłów. To miejsce, w którym natura pozostaje w stanie niemal nienaruszonym przez człowieka. Ścieżka staje się węższa, a teren bardziej wymagający – pojawiają się strome podejścia i wąskie przesmyki między skałami. Warto zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza po opadach deszczu, gdyż kamienie stają się śliskie. To jednak właśnie ta dzikość i surowość krajobrazu sprawia, że szlak ten jest tak wyjątkowy i ceniony przez doświadczonych turystów.

Ostatnie kilometry to zejście w kierunku Zawoi, które wiedzie przez malownicze łąki i pastwiska. To tutaj, w promieniach popołudniowego słońca, można podziwiać pasące się owce i krowy, a także usłyszeć dźwięk pasterskich dzwonków. Widok na okoliczne wzniesienia i doliny jest tutaj szczególnie rozległy, co stanowi doskonałe zakończenie wędrówki. Szlak kończy się w miejscu, z którego startowaliśmy – w Zawoi Składy, gdzie znajduje się parking i niewielki punkt gastronomiczny. To idealne miejsce, by napić się ciepłej herbaty i podsumować wrażenia z wyprawy.

Praktyczne porady dla turystów: najlepszy okres na wędrówkę to maj–październik, kiedy warunki pogodowe są najbardziej stabilne. Wiosną i latem szlak jest pełen kwitnących roślin, jesienią zaś zachwyca feerią barw. Zimą wędrówka jest możliwa, ale wymaga odpowiedniego sprzętu – raków i kijków, gdyż szlak bywa oblodzony. Pamiętajcie o zabraniu mapy (np. aplikacji mobilnej lub papierowej), naładowanego telefonu oraz zapasu wody i prowiantu. Na trasie nie ma sklepów, więc wszystko trzeba mieć ze sobą. Warto również sprawdzić prognozę pogody przed wyjściem – w górach aura potrafi zmienić się błyskawicznie.

Podsumowując, szlak Zawoja Składy – Markowe Szczawiny to prawdziwa perełka wśród beskidzkich tras. Łączy w sobie łatwość dostępu, bogactwo przyrodnicze i niezapomniane widoki, a jednocześnie stawia przed turystą wyzwania, które rozwijają kondycję i umiejętności orientacji w terenie. To idealna propozycja dla rodzin z dziećmi (nieco starszymi), grup przyjaciół oraz samotnych wędrowców. Każdy, kto tu przyjdzie, zakocha się w tym miejscu – w ciszy, spokoju i dzikiej, nieskażonej naturze. Gorąco zachęcam do odwiedzenia tego szlaku – gwarantuję, że wrócicie z niego pełni energii i pozytywnych wrażeń!