Szlakiem Bojowym Kresowej Brygady Kawalerii z Września 1939 r.

Wegbeschreibung

Szlakiem Bojowym Kresowej Brygady Kawalerii z Września 1939 r. to nie tylko trasa rowerowa, ale przede wszystkim wędrówka śladami polskich ułanów, którzy we wrześniu 1939 roku stoczyli tu jedną z najkrwawszych bitew kawaleryjskich II wojny światowej. Szlak o długości 12,68 km, z zerowym przewyższeniem, prowadzi przez malownicze tereny Puszczy Kampinoskiej – obszar o wyjątkowych walorach przyrodniczych i historycznych. Trasa została wytyczona w miejscach rzeczywistych starć, a jej przebieg opiera się na relacjach uczestników oraz dokumentach historycznych. To propozycja dla każdego, kto chce połączyć aktywność fizyczną z lekcją patriotyzmu i kontemplacją natury. Szlak jest oznakowany kolorem niebieskim i biegnie głównie drogami leśnymi oraz polnymi, co czyni go dostępnym dla rowerzystów o różnym stopniu zaawansowania.

Stopień trudności trasy określam jako średni, mimo że profil wysokościowy nie wykazuje żadnych podjazdów – kluczowym wyzwaniem jest tu nawierzchnia. Na znacznych odcinkach dominuje piaszczyste podłoże, charakterystyczne dla Puszczy Kampinoskiej, które potrafi skutecznie zmęczyć nawet wprawionego rowerzystę. Dodatkowo trasa wiedzie przez tereny podmokłe i okresowo zalewane, co po deszczach może skutkować błotnistymi odcinkami wymagającymi sporej siły i umiejętności technicznych. Dlatego zalecam wybór roweru z grubymi oponami (tzw. fat bike lub MTB) oraz odpowiednie przygotowanie kondycyjne. Długość 12,68 km sprawia, że jest to trasa idealna na 2-3 godziny jazdy z przerwami na zwiedzanie i odpoczynek, ale w porywach może zająć nawet pół dnia, jeśli zdecydujemy się na dokładne eksplorowanie wszystkich punktów pamięci.

Przebieg szlaku rozpoczyna się w miejscowości Kampinos, przy kościele parafialnym pw. św. Mikołaja, gdzie zgromadzone są tablice informacyjne i mapa. Stąd kierujemy się na północny wschód, w stronę wsi Granica. Pierwszym charakterystycznym punktem jest Pomnik Ułanów Kresowych w Granicy, upamiętniający szarżę 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich z 18 września 1939 roku. To miejsce ma szczególną aurę – wśród sosen i wrzosów stoi kamienny obelisk, a wokół niego rozsiane są krzyże i tablice z nazwiskami poległych. Dalej trasa wiedzie przez Polanę Zaborowską, gdzie znajduje się mogiła zbiorowa żołnierzy – prosty, betonowy krzyż otoczony łańcuchami, często ozdobiony świeżymi kwiatami i zniczami. To idealne miejsce na krótki postój i refleksję.

Kolejnym ważnym punktem jest cmentarz wojenny w Wierszach, położony na skraju lasu, gdzie spoczywa 126 żołnierzy Kresowej Brygady Kawalerii. Cmentarz jest zadbany, otoczony niskim murem z piaskowca, a na jego terenie znajduje się kaplica oraz tablica z nazwiskami. To jeden z największych cmentarzy wojennych w Kampinosie, a jego atmosfera skłania do zadumy. Stąd szlak biegnie dalej w kierunku Pomnika w Łubcu, upamiętniającego starcie 9. Pułku Strzelców Konnych. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na pozostałości okopów i lejów po bombach, które do dziś są widoczne w terenie – to żywa lekcja historii. Trasa kończy się w miejscowości Zaborówek, przy leśniczówce, gdzie znajduje się izba pamięci z eksponatami z 1939 roku.

Przyroda Puszczy Kampinoskiej jest niezwykle różnorodna i stanowi dodatkową atrakcję szlaku. Na trasie mijamy starodrzew sosnowy, dęby, brzozy oraz rozległe wrzosowiska, które we wrześniu tworzą fioletowe dywany. W runie leśnym można spotkać borówki, grzyby (zwłaszcza podgrzybki i maślaki), a także rzadkie gatunki mchów i porostów. Wśród zwierząt warto wypatrywać saren, dzików, lisów, a nawet łosi, które są symbolem Kampinosu. Na podmokłych łąkach gniazdują żurawie i bociany czarne, a nad głowami często krążą myszołowy i jastrzębie. To raj dla miłośników fotografii przyrodniczej i obserwatorów ptaków. Pamiętaj jednak, aby nie zbaczać z wyznaczonej trasy – puszcza jest obszarem chronionym, a wiele miejsc to strefy ścisłej ochrony.

Porady dla turystów są kluczowe dla bezpieczeństwa i komfortu. Przede wszystkim zaplanuj wyjazd z wyprzedzeniem – sprawdź prognozę pogody, ponieważ po ulewach trasa staje się nieprzejezdna. Zabierz ze sobą mapę (nawet jeśli masz GPS, w puszczy często zasięg jest ograniczony), zapas wody (minimum 1,5 litra na osobę) oraz prowiant, bo na trasie nie ma sklepów ani punktów gastronomicznych. Koniecznie załóż kask i ochraniacze, szczególnie na piaszczystych odcinkach, gdzie łatwo o wywrotkę. Polecam również zabrać lornetkę do obserwacji ptaków oraz aparat fotograficzny. Jeśli planujesz zwiedzać izbę pamięci w Zaborówku, skontaktuj się wcześniej z leśniczym, aby ustalić godzinę otwarcia. Pamiętaj też o odpowiednim ubiorze – długie spodnie i koszula z długim rękawem ochronią cię przed kleszczami i komarami, które są tu wyjątkowo uciążliwe.

Szlak Bojowy Kresowej Brygady Kawalerii to nie tylko wycieczka rowerowa, ale przede wszystkim podróż w czasie. Każdy przystanek, każdy pomnik i mogiła opowiadają historię odwagi i poświęcenia polskich żołnierzy. Polecam zatrzymać się na dłużej w Granicy i Wierszach, aby oddać hołd poległym. Warto też wcześniej zapoznać się z historią bitwy kampinoskiej – książki takie jak „Kampinos 1939” czy relacje uczestników dostępne w internecie pozwolą lepiej zrozumieć kontekst. Dla rodzin z dziećmi to doskonała lekcja patriotyzmu w plenerze, ale pamiętaj, aby dostosować tempo do najmłodszych. Trasa jest przyjazna dla rowerzystów, ale nie polecam jej początkującym ze względu na piaszczyste odcinki. Jeśli jesteś doświadczonym cyklistą, czeka cię niezapomniana przygoda łącząca sport, historię i obcowanie z dziką przyrodą.